مطالعه آزمایشگاهی تأثیر هندسه و تراز کف کانال بالادست بر ضریب دبی جریان در سرریز پلان کنگره ای- ذوزنقه ای

نویسندگان

مهدی اسمعیلی ورکی

استادیار سازه های آبی، گروه مهندسی آب، مجتمع دانشگاه گیلان حنانه شفاعت طلب دهقانی

دانشجوی کارشناسی ارشد سازه های آبی گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان افشین اشرف زاده

عضو هیات علمی گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان

چکیده

سرریزهای کنگره ای یکی از سازه های متداول به ‎منظور تنظیم سطح آب و تخلیه جریان در کانال های انتقال آب و دریاچه سدها بدون نیاز به عملیات بهره برداری خاص می باشند. مشکل عمده در بهره برداری از این سازه ها در کانال های انتقال آب، ترسیب مواد رسوبی موجود در بالادست آن ها می باشد که در نتیجه عملکرد هیدرولیکی این نوع از سازه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. در این پژوهش تأثیر تغییر هندسه و تغییر تراز کف کانال بالادست بر ضریب دبی جریان سرریزهای پلان کنگره ای- ذوزنقه ای به صورت آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش ها در شرایط عدم تغییر تراز کف کانال و سه تراز کف کانال بالادست سرریز (30، 60 و 90 درصد ارتفاع سرریز) در 6 هندسه از سرریز کنگره ای- ذوزنقه ای انجام شد. مقایسه نتایج حاصل از بررسی تأثیر ترازهای مختلف کف کانال بالادست بر ضریب دبی جریان این سرریزها نشان داد که تغییر تراز کف کانال به 30 و 60 درصد ارتفاع سرریز نسبت به عدم تغییر تراز کف کانال تأثیر معنی داری بر ضریب دبی جریان آن ها ندارند، ولی با افزایش تراز کف کانال بالادست به 90 درصد، ضریب دبی جریان این سرریزها نسبت به عدم تغییر تراز کف کانال تغییر چشم گیری نموده و به طور متوسط در هندسه های مورد بررسی 14 درصد کاهش می یابد. مقایسه نتایج حاصل از تغییر هندسه این سرریزها نشان داد که در ترازهای کف کانال کمتر از 90 درصد، به دلیل افزایش استغراق موضعی در سیکل های خروجی سرریزها با افزایش دبی جریان، هندسه های با زاویه راس سیکل کوچک تر و طول سیکل در جهت جریان (b) بیشتر، ضریب دبی جریان بالاتری داشتند. اما در ترازهای کف کانال 90 درصد، به علت آن که با افزایش سرعت جریان نزدیک شونده به سرریز، بخش عمده جریان از محدوده نزدیک به راس سیکل ها تخلیه می شدند، در نتیجه نیاز به مومنتم بیشتری برای خروج از سیکل ها داشتند و بنابراین ضریب دبی جریان سرریزهایی با زاویه راس سیکل بیشتر و طول سیکل در جهت جریان کمتر نسبت به سایر هندسه ها بیشتر بود.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

مطالعه آزمایشگاهی تأثیر هندسه و تراز کف کانال بالادست بر ضریب دبی جریان در سرریز پلان کنگره‌ای- ذوزنقه‌ای

سرریزهای کنگره‌ای یکی از سازه‌های متداول به‌‎منظور تنظیم سطح آب و تخلیه جریان در کانال‌های انتقال آب و دریاچه سدها بدون نیاز به عملیات بهره‌برداری خاص می‌باشند. مشکل عمده در بهره‌برداری از این سازه‌ها در کانال‌های انتقال آب، ترسیب مواد رسوبی موجود در بالادست آن‌ها می‌باشد که در نتیجه عملکرد هیدرولیکی این نوع از سازه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این پژوهش تأثیر تغییر هندسه و تغییر تراز کف کان...

متن کامل

مطالعۀآزمایشگاهی تأثیر تراز پایاب بر ضریب دبی جریان در سرریزهای کنگره ای با پلان ذوزنقه ای

سرریزهای کنگره ای اغلب گزینه ای مطلوب برای تنظیم تراز سطح آب در کانال بالادست و افزایش دبی جریان هستند. این سازه ها به­ دلیل عملکرد هیدرولیکی و تطبیق پذیری هندسی­شان، به­ عنوان تخلیه­کننده و هوادهنده جریان، کاربرد وسیعی در کانال ها، رودخانه ها، استخرها و مخازن سدها دارند. با وجود این، طراحی بهینۀ آنها به­ علت ویژگی های پیچیدۀ جریان و شمار زیادی از متغیرهای هندسی و هیدرولیکی، دشوار است. از جمله ...

متن کامل

بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی سرریزهای جانبی کنگره¬ای ذوزنقه¬ای

سرریز جانبی به عنوان سازه تنظیم آب  برای کنترل دبی و سطح آب در رودخانه­ها و کانال­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. سرریز جانبی کنگره­ای نوعی سرریز است که لبه آن در جانمایی مستقیم و صاف نمی­باشد. درصورتی که طول بازشدگی محدود باشد، با افزایش طول مؤثر توسط این سرریزها می توان آب بیشتری به بیرون از کانال منحرف کرد. به منظور بررسی عملکرد سرریز و برآورد جریان عبوری از روی آن نیاز به تعیین ضریب دبی می­با...

متن کامل

بررسی تأثیر تغییر شکل در پلان سرریز کنگره ای بر افزایش ضریب دبی جریان به کمک مدل عددی Flow-3D

مهندسین همواره در جستجوی راه­هایی برای کنترل سیلاب و افزایش دبی عبوری از کانال­ها و رودخانه­ها  هستند. به­کارگیری سرریز کنگره­ای به‌عنوان راه‌حلی جهت افزایش دبی عبوری پیشنهاد می­گردد. در این تحقیق سرریز کنگره­ای با زاویه دیواره شش درجه با استفاده از مدل Flow-3D و به­کمک نتایج آزمایشگاهی محققین قبلی شبیه­سازی گردید. پس از صحت­سنجی، تغییرات ضریب دبی سرریز...

متن کامل

بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی سرریزهای جانبی کنگره ای ذوزنقه ای

سرریز جانبی به عنوان سازه تنظیم آب  برای کنترل دبی و سطح آب در رودخانه­ها و کانال­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. سرریز جانبی کنگره­ای نوعی سرریز است که لبه آن در جانمایی مستقیم و صاف نمی­باشد. درصورتی که طول بازشدگی محدود باشد، با افزایش طول مؤثر توسط این سرریزها می توان آب بیشتری به بیرون از کانال منحرف کرد. به منظور بررسی عملکرد سرریز و برآورد جریان عبوری از روی آن نیاز به تعیین ضریب دبی می­با...

متن کامل

بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی سرریزهای جانبی کنگره¬ای ذوزنقه¬ای

سرریز جانبی به عنوان سازه تنظیم آب  برای کنترل دبی و سطح آب در رودخانه­ها و کانال­ها مورد استفاده قرار می­گیرد. سرریز جانبی کنگره­ای نوعی سرریز است که لبه آن در جانمایی مستقیم و صاف نمی­باشد. درصورتی که طول بازشدگی محدود باشد، با افزایش طول مؤثر توسط این سرریزها می توان آب بیشتری به بیرون از کانال منحرف کرد. به منظور بررسی عملکرد سرریز و برآورد جریان عبوری از روی آن نیاز به تعیین ضریب دبی می­با...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
هیدرولیک

جلد ۱۱، شماره ۲، صفحات ۶۱-۷۶

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023